Burgerhulpverlener worden: de zes minuten die tellen

Een hartstilstand wacht niet op een ambulance. Wil je burgerhulpverlener worden, dan is dit het enige getal dat telt: zes minuten. Binnen dat venster reanimeren en een AED aansluiten bepaalt of iemand het haalt. Daarbuiten daalt de kans per minuut.

Waarom precies zes minuten?

Bij een hartstilstand stopt de bloedtoevoer naar de hersenen. Na ongeveer zes minuten zonder zuurstof begint blijvende schade. Reanimatie houdt die toevoer kunstmatig op gang en rekt dat venster op. Een AED doet de rest: die schokt een chaotisch hartritme terug naar een ritme dat wel pompt.

De ambulance haalt die zes minuten in Nederland lang niet altijd. Burgerhulpverleners zijn er gemiddeld 2,5 minuut eerder dan de ambulance. Dat verschil is precies de marge waar het om draait.

Zo werkt een oproep

Komt er bij 112 een melding van een hartstilstand binnen, dan gaat er automatisch een oproep uit naar burgerhulpverleners in de buurt. Een deel wordt naar het slachtoffer gestuurd om te reanimeren. Een ander deel wordt eerst naar de dichtstbijzijnde AED gestuurd. Jij ziet in de app welke van de twee je bent.

Zeven op de tien hartstilstanden gebeuren in en om het woonhuis. Dus niet in een stadion of op straat, maar bij iemand in de keuken. Meestal is dat iemand uit je eigen wijk.

Wat je nodig hebt om mee te doen

• Achttien jaar of ouder.
• Een geldig reanimatiediploma, inclusief AED-bediening.
• Een telefoon met de app, en je adres of werkadres in het systeem.
• Meer niet. Geen auto. In de stad ben je lopend of op de fiets vaak sneller dan met de auto, en je hoeft niet te parkeren.

“Straks word ik aangeklaagd”

Dit is de angst die de meeste mensen tegenhoudt, en hij is onterecht. Je bent niet verplicht te gaan. Ga je wel, dan handel je als hulpverlener te goeder trouw. De overheid roept burgers juist actief op om te helpen: ook zonder diploma red je levens, zeggen ze zelf. Eerst jezelf in veiligheid brengen, dan 112, dan helpen.

De nazorg die je niet verwacht

Na een reanimatie krijg je een vragenlijst. Wil je nazorg, dan krijg je die. Een reanimatie is ingrijpend, ook als het goed afloopt en zeker als het niet goed afloopt. Dat je daar begeleiding bij kunt krijgen, weten de meeste mensen niet.

Wat je deze week doet

Zoek de AED’s rondom je huis op. Loop of fiets die route één keer. Niet om te trainen, maar om te weten waar de kast hangt, of hij binnen of buiten hangt, en of er een code op zit. Dat scheelt straks de dertig seconden waarin je staat te zoeken.

Wat je doet als 112 niet opneemt, en hoe je een noodsituatie leest voordat je erin zit, staat in Code Rood, hoofdstuk 8. Hoe je gewaarschuwd blijft als het net uitvalt, staat in ons dossier noodcommunicatie.

---

Bronnen: HartslagNu (netwerkcijfers, responstijd, oproepproces), Hartstichting en Rode Kruis (zesminutenvenster, overlevingscijfers), Rijksoverheid (burgerhulp bij incidenten). Cijfers gecontroleerd juli 2026.