GearReady · Dossier · Wetgeving
Pepperspray verboden: wat mag wel ter zelfverdediging
Ieder middel dat je koopt om je veiliger te voelen, is een middel waarmee je jezelf strafbaar maakt. Dat klinkt oneerlijk. Het is wel de wet.
In Nederland is pepperspray verboden. Punt. Niet “grijs gebied”, niet “mag met een goede reden”. Pepperspray valt onder categorie II van de Wet Wapens en Munitie, samen met stroomstootwapens. Alleen de politie mag het gebruiken. Bezit alleen al is strafbaar.
Vier categorieen, en waar jij staat
De Wet Wapens en Munitie kent vier categorieen. Categorie I en II zijn voor particulieren niet toegestaan. Categorie III zijn lichtere vuurwapens, waarvoor je een vergunning nodig hebt. Categorie IV is de categorie waar het misverstand zit.
Bezitten mag. Dragen niet. Dat is de kern van categorie IV. Een groot mes in je keukenla is legaal. Datzelfde mes in je jaszak op straat is dat niet. En overdragen aan iemand onder de achttien mag helemaal niet.
Deze zijn altijd verboden, ook thuis
Stiletto’s, vlindermessen, valmessen en werpmessen vallen onder categorie I. Die mag je niet bezitten, niet in huis, niet in een la, nergens. Dat je ‘m ooit legaal in het buitenland kocht, verandert daar niets aan.
Een mes voor je veiligheid is per definitie illegaal
Dit is de val waar bijna iedereen in trapt. Het gaat namelijk niet alleen om het voorwerp, maar om je bedoeling. Draag je een mes met het idee dat je jezelf ermee kunt verdedigen, dan draag je het als wapen. Daarmee is het strafbaar, ook als het mes zelf legaal is. Je verklaart je eigen zakmes tot wapen op het moment dat je uitlegt waarom je het bij je hebt.
En zelfs een volstrekt legaal zakmes mag niet mee naar uitgaansgelegenheden, stadions of gebieden waar de gemeente in de APV een verbod heeft opgenomen.
Noodweer: twee voorwaarden, geen escape
Je mag jezelf verdedigen. Daar zitten twee voorwaarden aan, en ze gelden allebei tegelijk. Er moet geweld tegen je gebruikt worden, en je moet niet weg kunnen. Kun je weglopen, dan hoor je weg te lopen. Daarnaast moet je verdediging in verhouding staan tot de dreiging: op een duw reageer je niet met een mes.
Noodweer is geen vrijbrief die je vooraf koopt. Het is een beoordeling achteraf, door een rechter, over wat jij op dat moment deed.
Wat wel mag: herrie
- Een persoonlijk alarm. Een keiharde sirene aan je sleutelbos. Geen wapen, dus legaal, en het doet precies wat je wilt: aandacht trekken en de ander wegjagen.
- Je telefoon. Bellen, filmen, licht. Alle drie legaal, alle drie effectief.
- Afstand. Het enige middel dat altijd werkt en nooit strafbaar is.
De echte les. Ieder middel dat je koopt om je veiliger te voelen, is een middel waarmee je jezelf strafbaar maakt en dat in een worsteling ook tegen jou gebruikt kan worden. Het gevoel van veiligheid dat je koopt, is duurder dan het lijkt.
Onderdeel van BRAMs Briefing
De regels schuiven op, jij moet bijblijven
Wat mag en niet mag verandert. In BRAMs Briefing meld ik het zodra er iets wijzigt, samen met wat je er praktisch mee doet. Drie mails per week, de eerste zes gratis.
Wat je wel doet bij acuut geweld, in de juiste volgorde, staat in ons dossier vluchten, schuilen, alarmeren. De Nederlandse en Belgische regels naast elkaar staan in Code Rood.
Bronnen: Wet Wapens en Munitie (categorieen I t/m IV), Justis (welke wapens verboden zijn), Openbaar Ministerie en jurisprudentie noodweer (artikel 41 Sr). Dit is voorlichting, geen juridisch advies. Gecontroleerd juli 2026.
Verder lezen
- Veilig in een menigte: de dichtheid die telt — Dichtheid lezen voordat het te druk wordt.
- Vluchten, schuilen, alarmeren: in die volgorde — De volgorde die je vooraf vastlegt.
- Zo stelp je een ernstige bloeding — Druk, gaas, tourniquet — in die volgorde.
Dit dossier is onderdeel van BRAMs Briefing.