GearReady · Dossier · Warmte

Warm blijven zonder stroom

Valt de verwarming uit, dan verwarm je niet je huis, maar jezelf. Met die ene omslag houd je het uren, zelfs dagen vol, veilig en zonder paniek.

De cv-ketel heeft stroom nodig om te draaien, dus bij een stroomstoring wordt het ook binnen langzaam koud. De fout die bijna iedereen maakt, is proberen het hele huis warm te houden. Dat lukt niet, en het put je uit. De oplossing is precies andersom, en die staat hieronder stap voor stap.

Verwarm de mens, niet het huis

De belangrijkste regel komt uit de Britse publieke gezondheidszorg: heat the human, not the home. Je hoeft geen ruimte van twintig graden te maken, je hoeft alleen je eigen lichaam warm te houden. Dat scheelt een factor in energie en maakt warm blijven zonder verwarming ineens haalbaar. Alles hieronder bouwt op dat idee.

Sluit één kamer af en houd de warmte binnen

Kies de kleinste kamer waar je veel bent, doe de deur dicht, en verklein het gebied dat je warm wilt houden tot die ene ruimte. Dicht daarna de plekken waar warmte weglekt, want dat kost bijna niets:

  • Een opgerolde handdoek of tochtrol onder de deur.
  • Gordijnen dicht zodra de zon weg is, want een raam is een koudebron.
  • Reflecterende folie of karton achter de radiator en voor een tochtig raam.
  • Deuren naar koude kamers en de gang dicht.

Stilstaande lucht isoleert. Hoe minder tocht, hoe langer je huis en jij de warmte vasthouden.

Warmte die je op je lijf draagt

Nu je lichaam zelf. Drie dunne lagen houden je warmer dan één dikke trui, omdat de stilstaande lucht tussen de lagen isoleert, en je kunt makkelijk een laag uit of aan. Een muts erbij, want een onbedekt hoofd geeft veel warmte af, net als elk stuk blote huid.

En er bestaat warmte die helemaal geen stroom, gas of vuur nodig heeft: hand- en zakwarmers, in Japan hokkairo genoemd. Ze geven na blootstelling aan lucht tot wel twaalf uur warmte, kosten een dubbeltje per stuk en zijn jaren houdbaar. Perfect in je zakken, je handschoenen of onderin je slaapzak.

Warm eten en drinken helpt echt

Een warme kop thee of soep verwarmt je van binnenuit en doet iets met je humeur dat je niet moet onderschatten. Koken zonder stroom kan veilig op een gasbrandertje, maar wel met één keiharde voorwaarde, en die staat hieronder.

Mag je een gaskachel of aggregaat binnen gebruiken?

Nee. Dit is de fout die van een koude avond een dodelijke maakt. Een aggregaat, een houtskoolbarbecue, een terrasverwarmer of een gaskachel zonder afvoer stoot koolmonoxide uit: een gas dat kleurloos en geurloos is. Je merkt niets, en je bent buiten bewustzijn voor je doorhebt wat er gebeurt. Bij de grote black-out van 2025 kostte precies dit drie mensen uit één gezin het leven.

De grens die je nooit overschrijdt: alles wat brandstof verbrandt, hoort buiten, minstens vijf meter van ramen en deuren. Alleen apparaten die uitdrukkelijk voor gebruik binnenshuis zijn gemaakt, en dan met ventilatie en een werkende koolmonoxidemelder in de buurt. Twijfel je? Dan doe je het niet.

Wat is dan wel veilig binnen?

WarmtebronBinnen?
Extra kleding, lagen en dekensJa
Hand- en zakwarmers (hokkairo)Ja
Warm eten en drinkenJa
Een kaars, in een stevige houderBeperkt, brandgevaar, nooit onbeheerd of slapend
Aggregaat, houtskool, barbecueNooit
Terrasverwarmer of gaskachel zonder afvoerNooit

Hoe lang blijft je huis warm zonder verwarming?

Dat hangt vooral af van je isolatie. Een goed geïsoleerd huis koelt langzaam af en houdt de eerste uren prima temperatuur; een tochtig huis verliest de warmte snel. Juist daarom werkt de aanpak van één afgesloten, gedichte kamer zo goed: je concentreert de warmte die er nog is op de plek waar jij zit.

Oefening

Eén kamer, één nacht, echt koud

Op papier klinkt het één-kamer-principe simpel. Het Blackout-Weekend laat je het een weekend lang doen, zodat je weet wat er ontbreekt voordat het moet.

Draait je verwarming op een cv-pomp die je wilt blijven voeden? Kijk dan bij noodstroom, van powerbank tot powerstation. En de volledige aanpak van licht, warmte en veilige noodenergie staat in Code Rood, hoofdstuk 4: noodenergie en warmte.


Bronnen: het principe heat the human, not the home (Britse publieke gezondheidscommunicatie), koolmonoxidewaarschuwingen van de veiligheidsregio’s en de Rijksoverheid, en de black-out van 28 april 2025 (aggregaat binnenshuis, Galicië). Controleer actuele cijfers bij hergebruik.

Verder lezen

Dit dossier is onderdeel van BRAMs Briefing.